DE M11 – GEHEIME RACEBAAN IN MOSKOU

De M11 

Een gaaf Russisch fenomeen dat ik met jullie wil delen, is de “M11”. Beter gezegd: ik wil jullie een inkijkje geven in een lifehack voor autorijders in Moskou, die ik kort geleden heb ontdekt.

De M11 is een stuk asfalt van ongeveer 50 kilometer, en vormt het eerste deel van de autoroute tussen Moskou en Sint Petersburg. 50 kilometer? Dat is niks, naar Russische begrippen. Maar – er is iets interessants aan de hand met de M11.

Begin 2016 is deze reguliere snelweg namelijk veranderd in een tolweg. Er is nieuw asfalt aangelegd, en op meerdere plekken zijn tolpoortjes neergezet. Alles was halverwege 2015 al klaar, alleen is ingebruikname uitgesteld tot dit jaar, voornamelijk omdat een betaalde snelweg op nogal veel weerstand stuitte onder de bevolking.

Maar als de overheid iets wil, dan gebeurt het ook in Rusland. De nieuwe tolweg is een feit, en omgerekend betaal je nu zo’n 2 tot 5 euro voor het gebruik van de M11.

Naast de M11 is er een alternatieve route de stad uit: de verouderde M10 – een weg die op meerdere punten wordt onderbroken door wegwerkzaamheden, met veel gaten in het asfalt, tweebaans. In alle opzichten inferieur aan de gloednieuw opgetuigde 4-baans M11. Behalve dan, dat gebruik van de M10 gratis is.

Capture
M11 (blauw) komt buiten Moskou samen met M10 (grijs) op de route naar St. Petersburg

In een eerdere blogpost heb ik al verteld over het megadrukke verkeer in Moskou, en de extreme dagelijkse files. Wat er na de opening van de M11 is gebeurd, is dan ook redelijk bizar.

Er is namelijk geen hond op de nieuw geopende snelweg te bekennen. Slechts een enkele Rus heeft het ervoor over om in de buidel te tasten voor het gebruik van asfalt. De redenering is: er wordt al wegenbelasting betaald, dat is genoeg!

Hierdoor is er een surrealistische situatie ontstaan: tijdens spitsuur op een belangrijke verkeersader in 1 van de drukste steden ter wereld, zijn er misschien 5 of 6 andere weggebruikers te zien op de M11. Buiten spitsuur kom je soms letterlijk geen enkele andere weggebruiker tegen.

 

Spitsuur op de M11
Spitsuur op de M11

Wat het voor mij betekent? Ik heb dag en nacht een gloednieuwe 4-baans prive-racebaan van 50 kilometer tot mijn beschikking staan in de stad die bekend staat om “The worst traffic in the world“.

Uiteraard maak ik gretig gebruik van deze hidden easter egg. Het voelt als een geheim level in een computerspelletje dat nog niemand heeft ontdekt, en ik blaas zo hard en vaak mogelijk met mijn Nederlandse Golfje (GTI, ja toch) over de snelweg, richting Zelenograd, een voorstad van Moskou waar ik vaak moet zijn. Voor mij is de paar euro aan tol een de investering honderd keer waard. Ik geloof dat er wel ergens een paar flitsers hangen op de route, maar aangezien ik met Nederlands nummerbord rijd ben ik toch niet te traceren door het systeem – nu weet ik trouwens ook hoe blij al die Fransen en Spanjaarden zich op onze Nederlandse trajectcontroles voelen.

En de M10? Die is aleen maar verder dichtgeslibd, omdat niemand de M11 nog neemt. De koppigheid van de Russen in volle glorie.

Overigens is de verwachting dat het slechts een kwestie van tijd is, voor de Russen gewend zijn aan het idee dat ze moeten betalen voor de M11, en het weer drukker gaat worden. En niet onbelangrijk: hoeveel tijd het ze bespaart om de M11 te pakken. Ik hoop dan ook dat er geen Russen meelezen met deze post.

Mocht je Racebaan M11 zelf nog willen uitproberen – zorg dan dat je voor zomer 2016 een keer langskomt in Moskou!

 

ДА НЕТ, НАВЕРНОЕ. (JA NEE, WAARSCHIJNLIJK.)

Het is eind oktober in Moskou, en dat betekent dat de winter eraan komt. Het weer begint grauwer te worden, de blote meisjesbenen onder korte rokjes verdwijnen uit het straatbeeld en worden in plaats daarvan in maillots en panties gestoken, de winterjassen worden uit de kast gehaald.

Typisch Russisch straatbeeld
Geen verkeerd straatbeeld

Althans, “winterjassen” behoeft enige nuancering: de “tussenseizoen”-winterjassen worden nu van stal gehaald. Mijn uit Nederland meegebrachte winterjas kwalificeert als zodanig.

Dat had ik niet voor ogen toen ik deze jas in Nederland zorgvuldig als meest passende winterjas uitkoos om de barre Russische winter zonder kleerscheuren door te komen. Het is een “Arctic Parka”, staat op het label, dus ik dacht safe te zijn voor barbaarse temperaturen – maar onder mijn Russische vrienden leidde mijn keuze voor deze jas tot hoongelach; vooral de toevoeging “Arctic” vinden ze een goede grap.

Mijn eerste reactie was Amsterdam Nieuw-West stijl: Tssss – ik heb tenminste wel een gruwelijk dikke bontkraag (wolla je moeder je weet zelluf).

Ja toch
Ja toch

Het kwik blijft nu nog hangen rond het vriespunt, en totnogtoe doet mijn jas het prima. Door de reactie van mijn doorgewinterde Russische vriendenkring ben ik wel een klein beetje bezorgd over wat er gaat gebeuren als het straks écht koud wordt, ergens half november. Niet te hopen dat ik dankzij een ondoordachte kledingkeuze bevroren in de Moskouse goot eindig tijdens een 5-minuten durende wandeling des doods van een metrostation naar huis.

Binnenkort is het bovendien de jaarlijkse Dag van de Automonteur – День Жестянщика (den’ zjestyanshika) – traditiegetrouw de eerste dag met serieuze Russische vorst aan de grond en goeie sneeuwval. Er gebeuren dan extra veel ongelukken in het verkeer en dit is daardoor de meest beruchte dag voor Moskouse mega-files, en de dag waarop autoschade-bedrijven zich in hun handen wrijven, omdat ze hun beste omzet van het jaar halen. Ik ga het hopelijk meemaken – hoewel ik nog steeds uitsluitend per metro reis, dus naast de advertenties die half voor de grap rond deze tijd voor deze ‘feestdag’ verschijnen zal ik er zelf niet al te veel hinder van ondervinden.

День Жестянщика
День Жестянщика

Verder gaat het leven in Moskou zijn gang. De Russische inmenging in Syrie gaat onopgemerkt voorbij aan de meesten. Een verijdelde aanslag in Moskou leidt tot gefronste wenkbrauwen, maar niet tot paniek. Vorige week heb ik een paar van mijn vrienden gevraagd wat ze nou eigenlijk van het MH-17 rapport vonden. Tekenend (en geen verrassing): slechts 2 van hen wisten dat het rapport voltooid was en hadden geen mening; de rest herinnerde zich slechts vagelijk wat er was gebeurd, en 1 meisje wist zelfs helemaal niet dat er een 1.5 jaar terug een vliegtuig uit de lucht is geschoten.

Zoals zij het zegt: “als ik nieuws kijk & lees, voel ik me altijd slecht. Alles is door en door negatief. Waarom zou ik daarnaar kijken, me daarmee bezighouden? Ik focus me op positiviteit & groei in mijn leven. Daar heb ik genoeg aan.”. Een totale absentie van nieuws, dus.

Ik vind het knap van haar – en houd het voor mezelf voor onmogelijk. Nieuws werkt verslavend. Maar ik zou haar wat graag als voorbeeld nemen. Het zou veel rust geven.

Het feit dat ze geen nieuws kijken betekent overigens niet dat Russen niet maatschappelijk betrokken willen zijn; ze zouden zich over het algemeen graag inzetten om de samenleving beter te maken, bijvoorbeeld door als leraar te werken. Maar maatschappelijk betrokken werk – dat betaalt in de meeste gevallen gewoon veel te slecht… En in Rusland betekent een slecht salaris ook echt slechte leefomstandigheden.

Dus kiezen de meesten van mijn vrienden hier voor een goed betaalde baan die een comfortabeler levensstijl faciliteert. Geen gekke of onlogische keuze, in mijn ogen.

Da net, navernoe

Stel een Rus een vraag (“denk jij dat het MH17 rapport politiek gemotiveerd is?” “vind je dat we uit eten moeten vanavond?”) en wees niet verbaasd als je als antwoord krijgt: Да нет, наверное. (Da net, navernoе). Het betekent: Ja nee, waarschijnlijk, en illustreert de mentaliteit van veel Russen. Alles is mogelijk, er zitten twee kanten aan dezelfde munt. Ja & nee dus – waarschijnlijk. Het is een inhoudsloos antwoord, tegelijkertijd vol diepgang. Het kan ja betekenen, maar ook nee. Of: misschien.

Ik lees er dit in: Zwart-wit is mogelijk, grijs is mogelijk. Alles kan. Alles is mogelijk, we zijn in Rusland. Stel geen stomme vragen. Waar staat de vodka. Laten we drinken.

Russische eendjes chillen hard. In de achtergrond: Ministerie van Defensie
Russische eendjes in de Mosvka rivier. Met op de achtergrond het Ministerie van Defensie

Of ik mezelf kan verplaatsen in die mentaliteit, en hier mezelf nog een tijd lang zou kunnen zien wonen? Daarop heb ik maar 1 antwoord: ja nee. Waarschijnlijk.

 

GASTRONOMISCH LUILEKKERLAND

In vorige posts heb ik al kort aangestipt waar ik vandaag meer over wil vertellen: de booming restaurant-scene in Moskou.

In Moskou is op culinair gebied iets aan de hand. Overal openen nieuwe mooie tenten. De website the-village.ru is mijn belangrijkste bron voor het lokaliseren van de beste hotspots. Ik eet dan ook 7 dagen per week buiten de deur. Moskou is een gastronomisch Luilekkerland.

the-village.ru, Moskou's Little Black Book
the-village.ru, Moskou’s Little Black Book

In het afgelopen half jaar zijn er ongeveer 50 nieuwe restaurants geopend die de moeite waard zijn. Varierend van fusion tot hamburgertenten en Italiaanse bistro’s. Gisteren was ik in een restaurant dat Nederlands speciaalbier op het menu had! Jopen, uit Haarlem. Erg leuk. Ze hadden ook goeie whiskey, maar dat is een ander verhaal.

Jopen fuck yeah!
Jopen fuck yeah!

Mijn filosofie “waarom zelf iets goors koken als ik buiten de deur wél lekker kan eten?” breng ik hier dus in de dagelijkse praktijk. Ik neem een boek mee of mijn iPad (die ik als e-reader gebruik). Tot nu toe probeer ik zoveel mogelijk nieuws uit, al heb ik wel al een paar favorieten. Bij MOS, een Scandinavische tent bij mij om de hoek, kennen ze me ondertussen – ik ben een regular. Niet slecht, na 1 maandje Moskou.

de food porn van MOS
de food porn van MOS

Af en toe fantaseer ik erover om Moscow-embedded Nederlandse restaurant-recensent te worden. Er is namelijk nog geen Nederlander die Russische restaurants recenseert voor Nederlands publiek. Dan maak ik van deze blog een culinair walhalla voor Nederlanders die in Rusland hun hart willen uit eten. Ik denk wel dat een cursusje gastronomische fotografie geen kwaad kan. Check de foto’s bij deze post en oordeel zelf.

King crab burger godverdomme
King crab burger godverdomme

Als ik zo doorga als nu ben ik na een jaartje Rusland waarschijnlijk net zo corpulent als Johannes van Dam en die zwaarlijvige restaurant-chick van het Parool die ook niet op een paar kilo’s meer of minder lijkt te kijken. Ik merk ondertussen dat het zijn tol begint te eisen om elke dag uit eten te gaan want ik ben niet meer zo afgetraind als tijdens mijn Bootcamptrainer hoogtijdagen afgelopen augustus in Nederland. Daarbij maak ik me af en toe ook zorgen of ik niet aan bier verslaafd begin te raken, omdat ik elke dag wel een biertje of 2 drink (want dat hoort bij uit eten gaan natuurlijk).

Dit Japanse speciaal bier kost omgerekend 10 euro. Net zoveel als een hoofdgerecht. Belachelijk
Dit Japanse speciaal bier kost omgerekend 10 euro. Net zoveel als een hoofdgerecht. Belachelijk

Maar ja, je moet er wat voor over hebben om jezelf een “гурман” (gourman, dat wil zeggen: gastronoom) te mogen noemen.

Binnenkort meer nieuws!

EERSTE – EN ENIGE – POST OVER RUSSISCHE POLITIEK

Zoals ik al eerder schreef is het goed leven in Moskou – als je er de weg weet.
Graag wil ik jullie vertellen over een internationaal fenomeen dat ook Moskou niet bespaard is gebleven: de Hipster.

De Hipster neemt langzaamaan Moskou over. Eind 2012 waren er protesten in Rusland, naar aanleiding van vermeende verkiezingsfraude door Putin, toen Medvedev Putin (her)benoemde tot president. Veel – overwegend jonge – Russen hebben maandenlang geprotesteerd in de straten van Moskou. Uiteindelijk is het doel van de protesten, regime change, niet bereikt, maar het heeft wel belangrijke veranderingen in gang gezet. De Hipsters hadden in een klap de volle aandacht van de (lokale) overheid. De protesten die voortkwamen uit een bepaalde onvrede lieten de machthebbers zien dat het van strategisch nut is om deze groep burgers tevreden te houden, omdat ze anders gaan muiten.

Snow Revolution
Snow Revolution 2012

Sindsdien is Moskou totaal gerevamped en opgefluft: overal in de stad zijn bomen geplant, bloemenperken aangelegd, en wordt het wegdek en trottoirs vernieuwd. Er is een city bike rental systeem uitgerold, een 100% copy paste van het systeem dat je in grote Europese steden terugziet. Gorki Park, het bekendste park van Moskou, is compleet verbouwd, waarbij oligarch Roman Abramovic zich als filantroop heeft mogen uitleven: hij heeft ongeveer 1 miljard euro in het redesign van het park geinvesteerd. Wel mooi, met een Nederlands tintje: Rem Koolhaas heeft helpen ontwerpen.

Rivier Moskva
Rivier Moskva

De uplift in de stad heeft zijn vruchten afgeworpen; er zijn geen demonstraties meer. Waarom zou je immers gaan demonstreren als je ook kan gaan longboarden in Gorki Park?

Gorki Park
Gorki Park

Naast de Hipster scene is er een serieus groeiend aanbod aan culinaire highlights. Stijlvolle, afgetunede restaurants – vaak met een buitenlandse chefkok aan het hoofd – springen als paddestoelen uit de grond. De prijzen zijn vergelijkbaar met Amsterdam, de kwaliteit en service zijn net een klasse hoger. Mooie dames in de bediening, vaak meerdere soorten speciaal bier op fles en goeie wijn op het menu. De corpulente restaurant-recensente die Johannes v. Dam heeft opgevolgd van het Parool zou haar hart hier uit eten. Ik ga hier meer over vertellen in een volgende post.

La Belle Societe, super lekker eten naast Rode Plein
La Belle Societe, super lekker eten naast Rode Plein

De 20-ers en 30-ers die ik heb gesproken zijn, ondanks de raving Hipster scene en het overaanbod aan culinaire en culturele afleiding, toch niet onverdeeld positief over Moskou. De voornaamste pijnpunten zijn de strenge winters, de files, en het gevoel dat Moskou overspoeld wordt door werkzoekende immigranten, voornamelijk uit de Kaukasus, die het karakter en de identiteit van de stad negatief beïnvloeden. Ook de waardeval van de roebel wordt gevoeld.

Sasha, een Russische vriend van 25 die werkt als makelaar, legt uit: “tot vorig jaar kon ik naar overal naartoe reizen waarheen ik wilde. Europa, Amerika, Azie.. Maar door de waardedaling van de roebel kan ik nu alleen nog Egypte of Turkije betalen”. (En iedere Nederlander weet dat daar natuurlijk al genoeg Russen te vinden zijn – vaak niet de beste soort).

Wat me opvalt is dat de jonge Russen die ik spreek, geen wrok koesteren tegen het systeem of tegen de regerende orde. Dit zou misschien wel voor de hand liggen vanwege de huidige economische crisis in Rusland, die, als je de westerse media volgt, toch echt door de Russische overheid zelf is veroorzaakt. Sommige van mijn vrienden zijn zelfs verbaasd dat ik weet over de demonstraties in 2012. Die waren hier geen groot nieuws.

Demonstraties in 2012
Een kleine recap: Op het toppunt van de demonstraties in 2012 (de “Sneeuw-revolutie”, zoals deze in westerse media werd gedoopt) waren er in Moskou rond de 100.000 mensen op de been. Hoewel dit een serieus aantal is, en een dergelijke mensenmassa met kwaad in de zin wel degelijk schade kan aanrichten of een regime afzetten, is 100.000 man toch nog steeds maar een half procent (0,05%) van de totale bevolking van Moskou. Dat plaatst in mijn ogen 2 dingen in perspectief:

1. De media coverage van de protesten in Nederland vs Rusland, en
2. Het daadwerkelijke belang van deze demonstraties.

1. De media coverage in het Westen is in mijn ogen overtrokken; vergroot uit; het raakt een stuk minder mensen dan wordt geïmpliceerd. Het merendeel van de bevolking houdt zich gewoonweg niet bezig met politiek. De media coverage in Rusland is natuurlijk te weinig, er speelde wel degelijk iets. In Rusland zijn de protesten onder het tapijt geschoven.

2. Wat betreft het daadwerkelijk belang van deze demonstraties; dat valt dus wel mee. Natuurlijk willen de organisatoren zelf graag geloven dat de impact gigantisch was. Vergelijk: Rapper Appa wil ons ook het liefst doen laten geloven dat hij er toe doet, als hij in Nederland weer eens zijn jodenhatende leuzen mag  verkondigen op een anti-Israel demonstratie of als gastheer met Eva Jinek tijdens een NPO-praatprogramma.

In ieder is geval duidelijk geworden: Putin, en de clan om hem heen, zitten nog steeds stevig in het zadel. Sterker nog, Putin is in Rusland in 2015 populairder dan ooit. Hij wordt gezien als een sterke leider, die het beste voor heeft met Rusland – althans door degenen die zich er mee bezig houden en hier daadwerkelijk belang aan hechten.

De grap is dus: degenen die zich hier actief mee bezighouden, vormen slechts een marginaal deel van de Russische bevolking. Maar deze die-hards komen wel altijd in beeld als de NPO iets wil laten zien. Zie Jelle Brandt Corstius of Olaf Koens als zij de “gewone Rus” interviewen. Waarom is dit toch?

In Nederland / het Westen wordt door de massamedia in het algemeen met een ontzettend gekleurde bril gekeken naar andere landen. Als je kijkt naar de massamedia coverage van de Arabische Lente (en de bejubeling van dit fenomeen door de westerse massamedia); maar ook hoe Iran 5 jaar geleden onze grootste vijand was (ondertussen valt dit weer ontzettend mee), hoe de Oranje revolutie in Oekraïne in 2004 werd aangemoedigd (“eindelijk democratie in Oekraïne!”), en ook hoe de revolutie van 2014 in Oekraïne werd verslagen als een  volksopstand voor meer democratie en hoe o.a. Europarlementarier Hans van Baalen en eurocommissaris Schulz na de verkiezingen op het Maidan plein stonden te verkondigen dat het land nu toch eindelijk de keuze had gemaakt voor Europa.

Hans van Baalen & een EU delegatie op het Maidan plein
Hans van Baalen & een EU delegatie op het Maidan plein

Daadwerkelijke impact
Een paar dagen terug werd ik persoonlijk geconfronteerd met de impact die de negatieve beeldvorming over Rusland heeft. Iemand uit mijn naaste omgeving die langs zou komen in Moskou, ziet het toch niet zitten. Een idealistische reden: hij vindt dat hij het “niet kan maken” vanwege de spanningen tussen Oost en West. Met andere woorden; deze persoon heeft zich gek laten draaien door desinformatie en manipulaties die de door hem geraadpleegde media over hem uitstrooien.

Ik begrijp het niet.

In de korte periode dat ik hier zit heb ik al meer nieuwe vrienden gemaakt dan de afgelopen 5 jaar in Amsterdam. Nu zou dat natuurlijk heel goed aan mij als persoon kunnen liggen, maar het opvallende is: elke keer dat ik in Rusland ben (in de afgelopen 10 jaar 6 of 7 keer) zie ik hoe open de Russen staan voor nieuwe contacten, hoe snel en intens ze een vriendschap aangaan. Dat strookt niet met het vijandbeeld van de bloeddorstige Rus die Putin als een heilige vereert, van de Rus die op oorlogspad is tegen het Westen, die homo’s haat en persoonlijk onze  Arthur Japin in Nederland wil komen onthoofden, en eigenhandig een BUK-raket op MH17 heeft afgeschoten – of hier in ieder geval faliekant achter staat.

Is er dan gewoon iets mis met mij waardoor ik het hier zo naar mijn zin heb? Zit er een steekje los? Of is er wellicht iets anders aan de hand? Zou het kunnen dat het beeld dat van Rusland wordt geschetst niet overeenkomt met de dagelijkse werkelijkheid?

Bij Russen is het alles of niets, zwart /  wit. Als je een keer met ze gaat zuipen, en dat gaat goed, ben je binnen. Dan is er een vriendschap waarbij alles wordt gedeeld. Dat mes snijdt aan 2 kanten: als het niet klikt is er ook geen vervolg.

Hier kan ik me trouwens uitstekend in vinden. In Nederland krijg ik vaak te horen dat ik te zwart/wit ben. Toch mijn Russische roots?

Met mijn nieuwe vrienden klikt het gelukkig. I’m in! Ze vragen me mee wakesurfen, we gaan feestvieren op de dacha van Nastia & Yura, 3.5 uur buiten de stad (“Sven, het is maar een klein stukje rijden, ga je mee??”), waterpijp roken, barbequen, alles doen wat het daglicht niet verdraagt. Iedereen chipt in, er is eten en drinken in overvloed, het leven wordt gevierd. Natuurlijk begeleid door flinke hoeveelheden alcohol; dat hoort erbij, het blijft immers Rusland. Er wordt alleen maar gelachen. Niemand wordt kapot gemaakt. Iedereen wordt in zijn of haar waarde gelaten. Iedereen is een persoonlijkheid. Iedereen wordt gewaardeerd om wie hij of zij is en om zijn of haar inhoudelijke inbreng. Kortom: het leven wordt intens beleefd.

 

Op de boot
Op de boot

 

Wakeboarden))
Wakeboarden))

 

Огонь - Vuurtje :)
Огонь – Vuurtje :)

Deze Russen – volstrekt ongevaarlijke 20-ers – houden zich verre van politiek. Niemand wil oorlog, ze haten het Westen niet. Voelen zich verbonden met de Europese lifestyle, maar zijn 100%  Russisch. Wat ze willen in dit leven is hetzelfde als mijn generatie Nederlandse vrienden: genieten met vrienden, reizen, lekker eten, uiteindelijk een gezin, liefde. Het zijn geen Putin-fanboys. Ze haten homo’s niet, en hebben een vrije seksuele moraal. Ze wantrouwen de (massa-)media – allemaal. Ze geloven niets, maar zijn wel sceptisch over de politieke Islam en de gewelddadige implicaties die deze ideologie uitdraagt, zonder voor racist uitgemaakt te willen worden – ze hebben immers van dichtbij Islamitische aanslagen meegemaakt. De gedeelde opvatting over journalistiek is: Iedereen die betaald schrijft of journalistiek bedrijft, heeft een agenda. Waarom zou je anders betaald krijgen? Er bestaan géén onafhankelijke media.

Het is bijna verdacht als je een politiek geengageerde jonge Rus met journalistieke aspiraties tegenkomt. De eerste vraag is altijd: wie zijn dan zijn opdrachtgevers? Hoe verdient hij zijn geld dan?

Een interessant voorbeeld van een veel aangehaalde en geprezen Westers journalist die een boek heeft geschreven over Rusland, is Peter Pomerantsev. Zijn boek “Nothing is true and everything is possible” is een bestseller (en een vermakelijk boek). Maar wat blijkt bij nader onderzoek: Peter Pomerantsev is een hardcore Amerikaanse neo-con, die onder andere heeft meegeschreven aan het Project for a New American Century –  PNAC. Als je niet weet wat dat is, google het maar. Hier volstaat te zeggen dat Bush zijn War on Terror op dit neo-con gedachtegoed heeft gestoeld.

Nothing is true & everything is possible - Peter Pomerantsev
Nothing is true & everything is possible – Peter Pomerantsev

Hoewel het boek van Peter Pomerantsev nog steeds een interessante inkijk geeft in Rusland, is hij als “onafhankelijk journalist” hierdoor natuurlijk al zijn geloofwaardigheid kwijt – deze man schrijft met een agenda.

Dat zet toch aan het denken…

Dat er geen onafhankelijke media bestaan wordt over het algemeen anders gezien in NL, waar ons collectieve gedachtegoed – tot op bepaalde hoogte -doordrenkt is met politieke standpunten. Ik betrap mijzelf hier ook op, maar bij slechts een mening houdt het vaak niet op. Het Nederlandse gif zit in het feit dat waar mogelijk een moral highground wordt gehanteerd in de media ten aanzien van afwijkende meningen die niet passend zijn in het debat. Dit is kennelijk nodig, omdat je anders niet meetelt, of iets dergelijks. De policor tiert welig.

Tegen de Nederlandse moral highground is niet op te vechten omdat een discussie waarbij 1 van de partijen de moral highground inneemt niet meer stoelt op feiten, maar op emotionele argumenten.  Als je je niet schikt,  word je als snel vergeleken met Adolf Hitler of ben je Geert Wilders!1!!

Voor veel mensen in Nederland geldt dat ze twijfels hebben bij Rusland – Rusland is immers nu de “vijand”; of althans zo wordt het door het Nederlandse staatsjournaal steevast erin geramd door middel van nauwkeurig gespinde desinformatie.  Als je niet anti-Rusland bent kun je je in sommige kringen niet meer vertonen, omdat Putin slecht afstraalt op je imago.

Mijn diagnose: dit is een langzame vergiftiging van buitenaf, met als gevolg een totaal verlies op het zicht van van wat er werkelijk, op dagelijks niveau, in het Russische leven speelt. Niet eens een verlies; gewoon geen idee. En voor de meerderheid geldt dat ze ook geen zin hebben zich erin te verdiepen, om echte Russen te leren kennen. Niet de karikaturale Russen van Jelle Brandt Corstius, niet de extreme Russen van Olaf Koens, niet de nostalgische Soviet-Russen van Peter d’Hamecourt.

Waarom zou je ook, als je immers al de moral highground hebt? En de ander dus meer op Hitler lijkt dan jij?
Om Christopher Nolan te quoten: “What’s the most resilient parasite?” “An idea!”.

Inception
Inception

Dit klopt: als een idee voedingsbodem heeft gevonden in je hersenen, kom je er (bijna) niet meer vanaf. Klaarblijkelijk zijn mijn Russische vrienden van deze notie doordrongen. Hier speelt mee zij van oudsher wantrouwig tegenover (staats)media staan. Ze keren zich gemakkelijker af van ongewild opgelegde ideeën en signaleren sneller wanneer er sprake is van propaganda zodat hun geest niet vervuild raakt.

In Nederland is dit wellicht minder het geval, vanwege de pretentie van “onafhankelijkheid” die onze media ons voorhouden. Hierdoor zijn mensen minder snel geneigd om zich kritisch op te stellen ten aanzien van datgene dat ze voorgeschoteld krijgen, omdat ze ervan uitgaan dat het objectieve informatie is.

Tegelijkertijd vind ik dat in onze huidige tijd een zwaktebod – en zie ik geen verschil tussen de gemiddelde Nederlander die anti-Rusland is geworden vanwege het journaal en MH17, en daar lijnrecht tegenover de Russische nationalisten die het Westen en vooral Amerika haten (want die zijn er zeker! Alleen die spreek ik gelukkig niet) omdat ze te veel Russische nationalistische propaganda hebben gekeken. Ze zijn beiden slachtoffers van desinformatie. Je zou kunnen zeggen: lichtelijk tot zwaar gehersenspoeld.

Mijn mening is, dat als jouw ideeënwereld en wereldbeeld zich in dusdanige mate laten vormen aan de hand van wat je door massamedia krijgt voorgespiegeld, dat je besluit om een land als “niet oké” te bestempelen, waarbij je je baseert op  een buiten opgelegd, gebrekkig gefundeerde informatievoorziening – dan heb je je niet genoeg verdiept. Dan heb je eigenlijk geen idee wat er gaande is. Waarom laat je je leven er dan door beïvloeden? Er is in Nederland namelijk wel degelijk ruimte om een breder geïnformeerd beeld te vormen.

En dat is een belangrijk punt: in Rusland bestaat namelijk ook álle mogelijkheid om je te verdiepen in zoveel mogelijk standpunten. Toegang tot alle tijdschriften, kranten, en internetsites (behalve bepaalde pornosites..) is vrij. Natuurlijk heb je de Russische tokkies, die zich beperken tot Первый Канал (Russische Nederland 1), en daar hun politieke anti-Westerse wereldbeeld op baseren. Dus voor alle Russische tokkies die het Westen haten geldt hetzelfde: jullie zijn luie amoten die zich eens zouden moeten verdiepen in plaats van je te baseren op eenzijdig geformuleerde propaganda.

Geen haar beter dat de Nederlandse racistische anti-Rusland tokkies die zich louter baseren op het NPO journaal of op wat ze op SBS6 zien. Of: zich in Amerika enkel verlustigen aan het rabiaat anti-Russische Fox News. Donald Trump, anyone?

Wel vereist als je je als Rus wil verdiepen, dat je de Engelse taal machtig bent. Zodat je je kunt inlezen in hoe westerse media berichten, en Engelstalig (vertaalde) boeken kunt lezen. En vice versa, als je je als Europeaan wil bezighouden met politiek, en een genuanceerd beeld wilt vormen over Rusland, dan zou je Russisch moeten leren. 99% Russische berichtgeving is in het Russisch. Wie verdiept zich in NL nou echt wat er hier wordt gezegd – tenzij het een sensatieverhaal is? Trek deze parallel door. Wat wordt er in China eigenlijk allemaal bericht in de massamedia? We have no fucking idea. Maar – we hebben er wel een mening over.

Politiek is onzin
Verder heb je ontzettend veel vrije tijd nodig om een écht gebalanceerd beeld te kunnen vormen. De Russen waar ik mee omga realiseren zich dit dus laten het voor wat het is. Steeds meer Nederlanders die ik ken; hetzelfde verhaal.

Daarom… is dit ook echt mijn eerste en laatste post over politiek. Het is een ondoorzichtig oerwoud. De mediamagnaat die zijn publiek het best weet te beïnvloeden, en daarmee zijn – veelal commerciële belangen – gediend ziet, lacht het laatst.

En toch kan ik het nog niet laten, het werkt ergens ook gewoon verslavend. (Ik heb hier dan ook veel tijd). Net weer een boek uit over Rusland, “Strongman”, van ex-BBC’er Angus Roxburgh. Een aanrader voor iedereen die een beeld wil vormen van de huidige internationale politieke situatie in Rusland en de aanloop naar de problemen in Oekraïne. Roxburgh neemt een in mijn ogen uitzonderlijk onafhankelijk standpunt in, waarin hij zowel de Westerse visie als de Russische visie analyseert, en van commentaar voorziet. Een verademing. Het kán dus wel. Maar dit is geen mainstream / massamedia verhaal. Het is een boek van 500 pagina’s. Wie heeft tegenwoordig nog zin en tijd om zich daarin te verdiepen?

Strongman - Angus Roxburgh
Strongman – Angus Roxburgh

Een illustratief voorbeeld dat Roxburgh aanhaalt van de moral highground die we in het Westen hanteren, is wanneer in 2008 Dick Cheney (toen vice-president van de Verenigde Staten onder Bush) ex-Soviet staat Litouwen bezoekt, en daar in een speech Rusland de les leest over het gebrek aan democratische legitimiteit van Putin’s regime. Vervolgens vliegt Cheney door naar het olierijke Kazachstan, waar hij namens de V.S. eveneens een toespraak houdt in het Kazachstaanse parlement en zijn ‘bewondering uitspreekt over de ontwikkeling die het politieke systeem in de afgelopen 15 jaar in Kazachstan heeft doorgemaakt richting democratie’.

Hoezo dit? Kazachstan was in 2008 – en nog steeds in anno 2015 – 1 van de strengste dictaturen ter wereld, waar dictator Nazarbayev al bijna 20 jaar aan het hoofd staat en met harde hand regeert. Vergeleken met Kazachstan is Rusland al sinds 1990 een democratisch utopia.

Wat dit voorbeeld aantoont: er wordt wel degelijk met 2 maten gemeten door westerse media. Waar halen wij dan nog onze moral highground vandaan? (dat er in Russische media veel mis is, en zij op de laatste plaats een moral highground zouden kunnen innemen veronderstel ik hierbij als bekend. Mijn punt is dat de pot de ketel hier verwijt.)

Onafhankelijkheid
Hoe kunnen we een onafhankelijk beeld vormen, als in massamedia halve waarheden worden verteld, dubbele standaarden worden gehanteerd, leugens worden doorgeprikt? Zowel in het Westen, als in Rusland? Wat betekent dit daadwerkelijk?

Voor de Russen die ik spreek betekent het: totale eliminatie uit hun leven van massamedia. Ze keren zich af van nieuwszenders, kranten. Ze weten dat ze niets kunnen vertrouwen, en houden zich bezig met zaken en terreinen waar ze wél objectieve informatie kunnen vinden die niet over politiek gaat, zodat ze zich op andere terreinen kunnen ontwikkelen. Vakliteratuur, websites als adme.ru. Verdiepende informatie, intellectuele uitdaging, romans. Met iedere Rus die ik spreek kan ik discussieren over Bulgakov, Dostojevski. Ze zijn belezen, kennen hun Russische klassiekers. Geen politiek. Wel: genieten van het leven.

En voor Nederlanders betekent het in mijn ogen: informeer je zo breed mogelijk. Laat je niet misleiden of half informeren. Pas op met het innemen van je moral highground – tenzij je zeker weet dat je de waarheid 100% aan je zijde hebt.

De NPO als nieuwsmedium heeft echt afgedaan als objectieve bron. Maar ook alle kranten. En ook geenstijl.nl. Ook joop.nl. Ook Marokko.nl. Zoek meer bronnen en verdiep je, en lees een verdiepend boek als je echt meer over een onderwerp wil weten. Ga naar het land toe (niet als het er oorlog is – Jemen zou ik afraden). Ga met het ontwikkelde deel van de bevolking in gesprek. Leer Russisch als je écht wil weten wat in Rusland speelt. Wees bereid je mening bij te stellen. Laat je niet indoctrineren. Leer Farsi als je écht wil weten wat er in Iran speelt. Leer Frans als je écht wil weten wat er in Mali speelt. Enzovoorts.

Feitelijk is dat helaasch een zeer ingewikkelde opgave.

MOCKBA.nl

In Moskou is geen oorlog. Mensen die ik spreek, dus: dat zijn mensen die ik wíl spreken, leven in vrijheid, zonder angst.

En voor mij persoonlijk: Ik wil de standaard beeldvoorming over Rusland doorbreken met deze blog; waarin ik een inkijk wil geven in het dagelijks Russische leven, in plaats van een politiek oordeel te moeten vormen over belangen die zo ver buiten mijn invloedssfeer liggen dat ze me – als ik het tenminste goed aanpak – nooit in mijn persoonlijk leven zullen raken.

Tegelijkertijd geeft het voor mij de zin van deze blog aan – wellicht dat ik andere mensen, die zijn beinvloed, kan laten zien dat het in Rusland anders is dan de massamedia je wil doen laten geloven – maar dan moet je er wel voor openstaan om je open te stellen en deel te nemen aan het dagelijks Russische leven. En er de mogelijkheid voor hebben, natuurlijk. Wat dat betreft verkeer ik in een uitzonderingspositie, en dat realiseer ik me terdege.

Ik verheug me in ieder geval nu al intens op het volgende samenzijn met mijn Russische vrienden. Of we weer gaan wakeboarden weet ik nog niet – het is ondertussen iets kouder aan het worden buiten – maar dat het onvergetelijk gaat worden, weet ik wel. Over 2 weken staat St. Petersburg op de agenda. Met de auto – en deze gasten houden van boeken. Dat wordt dus 6 uur racen over de net nieuw aangelegde snelweg van Mockba naar St. Pete. Nu al zin in :)

Na een dikke sessie
Na een dikke sessie
Ja toch
Ja toch

Ik houd jullie op de hoogte!
Sven

М O C K B A – Deel 1

Ik zit nu 3 weken in Москва en ben hier ondertussen helemaal gesetteld. Mijn appartement, iets ten zuiden van het centrum, huur ik van Dmitry, een 21-jarige Rus die Journalistiek in New York studeert. Dmitry heeft het appartement van zijn opa cadeau gekregen met als doel het te gaan verhuren, en zo zelf zijn eerste geld te verdienen. Dmitri’s opa zit flink in Russisch onroerend goed; hij was jarenlang directeur van een van de grotere bouwbedrijven en heeft nauw samengewerkt met de oud-burgemeester van Moskou tijdens de construction boom van de jaren ’90 & begin 2000.

Uitzicht op de MGU
Uitzicht op de MGU

Mijn appartement is een klassiek Russisch 2-kamer appartement, van binnen compleet gerenoveerd & ingericht, Modern Russian Style. Wit/zwart leren banken, zwarte glimmende meubels, uitbundige lampen met allerlei ornamenten. Je moet er van houden. Het voelt in ieder geval als thuis, en het uitzicht is fantastisch: ik kijk uit op het hoofdgebouw van de MGU – 1 van de “Zeven Zusters”, de 7 gigantische identieke architectonische landmarks die Stalin verspreid over Moskou heeft laten bouwen halverwege de vorige eeuw.

 

Super stylish Russian Style bank
Super stylish Russian Style bank
Russische inrichting
Russische inrichting

De huizenmarkt in Moskou stond jarenlang bekend als opgeblazen en als 1 van de duurste ter wereld, waarin je als huurder de hoofdprijs betaalde. Maar door de waardedaling van de roebel zijn de prijzen van onroerend goed flink gedaald, en gecombineerd met het feit dat er een exodus van voornamelijk buitenlanders heeft plaatsgevonden na de sancties, is er nu een overschot aan beschikbare woonruimte in en rond het centrum. Goed nieuws dus voor potentiele huurders – qua timing had ik mijn verblijf niet beter kunnen plannen.

Als je het een beetje gemaakt hebt in Rusland, laat je dat zien door aanschaf van een eigen auto. De massa verplaatst zich met openbaar vervoer, meestal bussen en trams, waarbij de metro onderaan de rangorde bungelt. Dagelijks verplaatst de Moskouse metro 8 miljoen (!) passagiers. En sinds twee weken vervoert de metro hier 8 miljoen + 1 passagier.

En dat bevalt goed! Het metro netwerk is efficient, snel, en het bereik door de stad heen is perfect. Er is gratis wifi aan boord, 1 rit kost 50 eurocent, op veel stations kijk je je ogen uit – niet alleen vanwege de Russische eye-candy maar ook vanwege de architectuur van de stations. Mijn appartement ligt op 5 minuten lopen van de dichtsbijzijnde halte, en 2 haltes rijden naar de MGU. Het centrum ligt op 20 minuten rijden.

Vergelijk dat met als je hier in de auto stapt, en je per ongeluk in 1 van de beruchte dagelijkse Moskouse files terechtkomt – dan ben je verder van huis: iedere Rus heeft wel een horrorverhaal van een 5 uur durende file om van de ene kant naar de andere kant van de stad te komen. Toch blijven veel Moskovieten erbij dat de auto het fijnst is, en dit heeft dus te maken met een zekere status, maar ook met veiligheid: de metro en openbaar vervoer zijn in het verleden doelwit geweest van Islamitische aanslagen.

Wat sowieso opvalt, is hoe BIZAR groot Moskou is. Van de noordkant van de stad naar de zuidkant duurt – zonder file – anderhalf uur of langer. En dan rijd je over een snelweg die gemiddeld 5-baans is, waar iedereen 100km/u rijdt. Grappig is ook het verschil in benadering van afstand: voor een Rus is een uur rijden “om de hoek” en hier draait hij zijn hand niet voor om – voor ons Nederlanders is even een uur rijden gewoon best ver weg.

Moskou is dan ook gigantisch, rond de 20 miljoen inwoners. Bijna niet voor te stellen. De opzet van de stad is niet alleen groot, maar voelt ook echt groots: als je door het centrum loopt zijn de brede straten, de gigantische paleizen en gebouwen, en de hele feel van de stad ronduit indrukwekkend. Ditzelfde gevoel krijg je als je op 1 van de ringwegen van de stad rijdt – de stad strekt zich uit zover het oog reikt, er komt geen einde aan..

Tot zover een kleine sfeerschets & intro van Moskou als stad – het belangrijkste is natuurlijk of er eigenlijk nog iets vets te beleven valt in Moskou! Omdat ik het Russische stadsleven ten volste wil ervaren en een echte culturele deep dive voor ogen had voor ik hiernaartoe kwam, ben ik gaan nadenken hoe ik dit het snelste kan bewerkstelligen – en vervolgens besloten om op zoek te gaan naar activiteiten waarbij ik met alleen maar Russen in aanraking kom. Daarom heb ik me op dag 2 in Moskou ingeschreven bij een crossfit/kickboksschool, en dag 3 bij een boksschool. De perfecte manier om met Russen in aanraking te komen en de taal beter te leren. En tegelijkertijd kennis te maken de Russische discipline – de sport & studie ethos is hier over het algemeen wat harder en rigoureuzer dan in Nederland…

Next time: mijn eerste ervaringen in Russisch kickboksen, meer over de spectaculaire culinaire ontwikkelingen in Moskou’s hipster scene, en een inkijkje in de Russische twintiger- & dertigersmentaliteit. Stay tuned!

OVER DEZE BLOG

Sinds september 2015 verblijf ik in Moskou om mijn Russische taalskills op peil te krijgen. Ik studeer Russisch op de MGU – de Staatsuniversiteit van Moskou – en daarnaast zit ik hier voor een deep dive in het hoofdstedelijke Russische leven.

Mijn fascinatie voor Rusland komt voor een deel voort uit mijn Russische roots – mijn opa was een Rus, die vlak voor de oktoberrevolutie het land is ontvlucht. 10 jaar geleden heb ik besloten om als vrijwillig leraar Engels aan de slag te gaan in St. Petersburg, om “back to my roots” te gaan. Wat me het meest is bijgebleven van mijn eerste Russische avontuur is dat het beeld dat wij in het Westen van Rusland krijgen voorgeschoteld vrijwel altijd een negatieve tendens heeft, maar dat dit volstrekt niet strookte met mijn eigen Russische ervaringen.  De vraag waar de negatieve connotatie bij alles wat Russisch is toch vandaan komt, houdt me sindsdien dan ook bezig.

Recentelijk lijkt het negatieve sentiment steeds sterker te worden, in plaats van dat er verandering in is gekomen in de afgelopen jaren waarin Rusland zich – in mijn ogen – op veel vlakken juist positief heeft ontwikkeld.

Het doel van dit weblog is dan ook om mijn ervaringen te delen die ik opdoe als insider in Rusland die omgaat met jonge Russen, de taal spreekt, deelneemt aan het Russische leven, geen journalistiek fossiel is met een stiekeme hang naar de oude Sovjet-tijden, en die ook niet wordt gedreven door een links journalistiek-idealistisch politiek maakbaarheidsideaal. Ik wil een tegengeluid laten horen – een “Ander Rusland” laten zien; waar het leven wél leuk, ontwikkeld, diepgaand, uitdagend en spannend kan zijn, waar ontzettend veel gaande is op cultureel vlak, waar ontwikkelde, hartelijke mensen wonen die hun dagelijkse leven niet (willen) laten beïnvloeden door politiek of door massamedia, en waar het in metropolitische hoofdstad Moskou goed toeven is voor wie er de weg weet.

Mijn Russische avonturen gaan jullie de komende tijd hier lezen. Deel vooral je reactie; ik ben erg benieuwd naar jullie invalshoek.